Ngày 02/11/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 310/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 125/2020/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn, Nghị định này có hiệu lực từ ngày 16/01/2026. Việc ban hành Nghị định này nhằm hoàn thiện khung pháp lý về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế, hóa đơn, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong bối cảnh chính sách thuế và hoạt động quản lý hóa đơn có nhiều thay đổi.
1. Quy định về vi phạm hành chính về hóa đơn
Hiện nay, quy định thế nào là vi phạm hành chính về hóa đơn đã được xác định cụ thể tại Nghị định số 125/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn. Theo đó, vi phạm hành chính về hóa đơn được quy định tại khoản 2 Điều 2 Nghị định số 125/2025/NĐ-CP như sau:
“2. Vi phạm hành chính về hóa đơn là hành vi có lỗi do tổ chức, cá nhân thực hiện vi phạm quy định của pháp luật về hóa đơn mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính.”
Theo quy định tại Điều 3 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP, đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn nếu có hành vi vi phạm bao gồm người nộp thuế có hành vi vi phạm hành chính về hóa đơn và tổ chức, cá nhân liên quan vi phạm hành chính về hóa đơn; trong đó đối tượng người nộp thuế là tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn được xác định cụ thể gồm:
– Doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Kinh doanh bảo hiểm, Luật Chứng khoán, Luật Dầu khí, Luật Thương mại và các văn bản quy phạm pháp luật khác; đơn vị phụ thuộc của doanh nghiệp, địa điểm kinh doanh trực tiếp kê khai, nộp thuế, sử dụng hóa đơn;
– Đơn vị sự nghiệp công lập, ngoài công lập;
– Tổ chức được thành lập và hoạt động theo Luật Hợp tác xã;
– Tổ chức, doanh nghiệp nước ngoài, chi nhánh, văn phòng đại diện của thương nhân nước ngoài, văn phòng điều hành của nhà thầu nước ngoài tại Việt Nam kinh doanh hoặc có thu nhập phát sinh tại Việt Nam;
– Cơ quan nhà nước có hành vi vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn mà hành vi đó không thuộc nhiệm vụ quản lý nhà nước được giao;
– Tổ hợp tác và các tổ chức khác được thành lập theo quy định của pháp luật.
2. Quy định về xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi không lập hóa đơn theo quy định từ ngày 16/01/2026
Hiện nay, pháp luật Việt Nam đã đưa ra các quy định cụ thể để xác định những hành vi vi phạm nào liên quan đến hóa đơn phải bị xử phạt vi phạm hành chính, trong đó bao gồm hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, dịch vụ.
Theo quy định tại khoản 2 Điều 24 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP, hành vi không lập hóa đơn theo quy định vi phạm hành chính về hóa đơn có thể bị xử phạt bằng hình thức phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền với mức phạt từ 500.000 đồng đến cao nhất là 20.000.000 đồng. Tuy nhiên, theo quy định sửa đổi, bổ sung tại điểm b khoản 14 Điều 1 Nghị định số 310/2025/NĐ-CP, hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định của pháp luật sẽ bị xử phạt tùy theo tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả phát sinh như sau:
“3. Hành vi không lập hóa đơn theo quy định bị xử phạt như sau:
a) Phạt cảnh cáo đối với hành vi không lập hóa đơn đối với các hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất); xuất hàng dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa 01 số hóa đơn;
b) Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng trong trường hợp không lập hóa đơn đối với các hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất); xuất hàng dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa từ 02 số hóa đơn đến dưới 10 số hóa đơn và trường hợp không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định 01 số hóa đơn;
c) Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng trong trường hợp không lập hóa đơn đối với các hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất); xuất hàng dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa từ 10 số hóa đơn đến dưới 50 số hóa đơn và trường hợp không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định từ 02 số hóa đơn đến dưới 10 số hóa đơn;
d) Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng trong trường hợp không lập hóa đơn đối với các hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất); xuất hàng dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa từ 50 số hóa đơn đến dưới 100 số hóa đơn và trường hợp không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định từ 10 số hóa đơn đến dưới 20 số hóa đơn;
đ) Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng trong trường hợp không lập hóa đơn đối với các hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất); xuất hàng dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa từ 100 số hóa đơn trở lên và trường hợp không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định từ 20 số hóa đơn đến dưới 50 số hóa đơn;
e) Phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng trong trường hợp không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định từ 50 số hóa đơn trở lên.”
Như vậy, quy định xử phạt hành chính đối với hành vi không lập hóa đơn theo quy định tại Nghị định số 310/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 16/01/2025 đã thay đổi cách thức xác định mức độ vi phạm, xử phạt hành chính đối với hành vi không lập hóa đơn từ việc xác định dựa theo hành vi sang phạt theo số lượng hóa đơn vi phạm được cộng dồn. Đồng thời, quy định có hiệu lực từ ngày 16/01/2026 đã tăng đáng kể mức xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi không lập hóa đơn theo quy định, tăng sức răn đe và đặt ra yêu cầu thực hiện việc lập hóa đơn đối với hàng hóa, dịch vụ một cách chặt chẽ hơn.
Trên đây là nội dung đáng chú ý về quy định và mức xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi không lập hóa đơn theo Nghị định số 310/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp và cá nhân có liên quan cần kịp thời rà soát, tuân thủ đúng quy định pháp luật nhằm hạn chế rủi ro pháp lý và bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh được thực hiện minh bạch, đúng pháp luật.
Quý bạn đọc có thắc mắc hoặc có nhu cầu cần được tư vấn về vấn đề nêu trên vui lòng liên hệ địa chỉ email: info@hnlaw.com.vn, SĐT: 0972362884 của Công ty Luật TNHH Hợp Nhất để được hướng dẫn thêm!
————————-
Người thực hiện: Đặng Nguyên Hùng
Tham vấn bởi: Ths.Ls. Nguyễn Thị Hằng Như
(Bản quyền tác giả và sở hữu chuyên đề thuộc về Công ty Luật TNHH Hợp Nhất)